V for verification

[ Zawgyi ]

အျခား သတင္းဌာနေတြအေနနဲ႔ AA ရဲ႕မွတ္ခ်က္ရေအာင္ ဘယ္လိုဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္သလဲ ဆိုတာကို စံုစမ္းၿပီး ဒါဟာ လူႀကီးမင္းတို႔ ပို႔တဲ့စာ ဟုတ္သလား မဟုတ္ဘူးလား ဆိုၿပီး ဖံုးေလးဆက္ အီးေမးလ္ေလးပို႔ၿပီး အရင္ ေမးၾကည့္သင့္ပါတယ္။

လက္သမားတို႔ အတတ္ပညာကို သင္ယူတဲ့အခါ ေရြေဘာ္ထိုးတဲ့ကိစၥဟာ အျခားဂၽြိဳင့္ဆက္ေတြ ဘာေတြညာေတြကို မသင္ခင္မွာ အရင္ဆံုးတတ္ေျမာက္ရမယ့္ အဆင့္ျဖစ္သလို – သတင္းသမားတို႔ အတြက္လည္း အခ်က္အလက္မွန္ကန္မႈကို အျခား source ေတြက ရႏိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ တိုက္ဆိုင္စစ္ေဆးျခင္း (verification) ဟာ မျဖစ္မေန လုပ္ေဆာင္တတ္ရမယ့္/ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အရာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်က္အလက္ (fact) လား ထင္ျမင္ခ်က္ (opinion) လား ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးအစားႏွစ္ခုရဲ႕ သေဘာကို မိမိကိုယ္တိုင္ ပီပီျပင္ျပင္ နားလည္ၿပီး ရရွိလာတဲ့ ကုန္ၾကမ္းရဲ႕ခိုင္မာမႈကို စစ္ေဆးတတ္ဖို႔ဟာ သတင္းေထာက္ေတြ အတြက္ မျဖစ္မေနလိုအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အယ္ဒီတာေတြ အဖို႔ေတာ့ ဆိုဖြယ္ရာမရွိပါ။

မိမိရဲ႕ သတင္းမွာ မခိုင္မာတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ မေတာ္တဆ မွားယြင္းပါသြားတာမ်ိဳး မျဖစ္ရေလေအာင္ ဂရုစိုက္ရပါတယ္။ မခိုင္မာတဲ့ ကုန္ၾကမ္းအခ်က္အလက္ေတြကို သတင္း story ထဲ အတင္းထိုးထည့္ တာမ်ိဳးကေတာ့ မိမိတို႔ ရဲ႕ ပညာရွင္ပီသမႈ (professionalism) ကို မ်ားစြာ ထိခိုက္ေစပါတယ္။

တျခားသတင္းဌာနမ်ားက ဒါေတြဟာ အေရးအရာ မလုပ္ေလာက္တဲ့ အခ်က္အလက္ထိုးထည့္မႈ မွ်သာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ သေဘာထားေနၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ မိမိက အဲသည္ ယိရြဲကုန္ၾကမ္းကို အေျခခံၿပီး ကမၻာႀကီးပဲ မီးေလာင္ေတာ့မလို လုပ္ျပေနရင္ မိမိတို႔ကို သတင္းဌာနလို႔ မယူဆၾကေတာ့ဘဲ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရး ယႏၱရား (propaganda machine) လို႔သာ ထင္မွတ္လာၾကပါလိမ့္မယ္။

ဒီလို ၿခိမ္းေျခာက္စာအတု ပို႔တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအေနနဲ႔လည္း – ေနာက္တစ္ခါက်ရင္ စာလံုးေပါင္းဟာ “ရခိုင့္တပ္မေတာ္” မဟုတ္ဘဲ “ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္” ပဲျဖစ္တယ္ ဆိုတာတို႔ . . . ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေထာင္ေရး ဟာ AA ရဲ႕ တရား၀င္မူ၀ါဒ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာတို႔ကို သတိထားလိုက္ရင္ ေနာင္မ်ားမွာ ဒီထက္ပိုၿပီးပီျပင္တဲ့ အတုေတြ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စကားခ်ပ္အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီလိုမ်ိဳးၿခိမ္းေျခာက္တာကေတာ့ ဘယ္သူလုပ္လုပ္ မေထာက္ခံပါဘူး ဆိုတာပါပဲ။

ေက်ာ္ေဇာဦး

၂၀၁၉ ဧၿပီလ (၂) ရက္

[ Unicode ]

V for verification

အခြား သတင်းဌာနတွေအနေနဲ့ AA ရဲ့မှတ်ချက်ရအောင် ဘယ်လိုဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်သလဲ ဆိုတာကို စုံစမ်းပြီး ဒါဟာ လူကြီးမင်းတို့ ပို့တဲ့စာ ဟုတ်သလား မဟုတ်ဘူးလား ဆိုပြီး ဖုံးလေးဆက် အီးမေးလ်လေးပို့ပြီး အရင် မေးကြည့်သင့်ပါတယ်။

လက်သမားတို့ အတတ်ပညာကို သင်ယူတဲ့အခါ ရွေဘော်ထိုးတဲ့ကိစ္စဟာ အခြားဂျွိုင့်ဆက်တွေ ဘာတွေညာတွေကို မသင်ခင်မှာ အရင်ဆုံးတတ်မြောက်ရမယ့် အဆင့်ဖြစ်သလို – သတင်းသမားတို့ အတွက်လည်း အချက်အလက်မှန်ကန်မှုကို အခြား source တွေက ရနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးခြင်း (verification) ဟာ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်တတ်ရမယ့်/ လုပ်ဆောင်ရမယ့် အရာ ဖြစ်ပါတယ်။

အချက်အလက် (fact) လား ထင်မြင်ချက် (opinion) လား ဆိုတဲ့ အမျိုးအစားနှစ်ခုရဲ့ သဘောကို မိမိကိုယ်တိုင် ပီပီပြင်ပြင် နားလည်ပြီး ရရှိလာတဲ့ ကုန်ကြမ်းရဲ့ခိုင်မာမှုကို စစ်ဆေးတတ်ဖို့ဟာ သတင်းထောက်တွေ အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ အရည်အချင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အယ်ဒီတာတွေ အဖို့တော့ ဆိုဖွယ်ရာမရှိပါ။

မိမိရဲ့ သတင်းမှာ မခိုင်မာတဲ့ အချက်အလက်တွေ မတော်တဆ မှားယွင်းပါသွားတာမျိုး မဖြစ်ရလေအောင် ဂရုစိုက်ရပါတယ်။ မခိုင်မာတဲ့ ကုန်ကြမ်းအချက်အလက်တွေကို သတင်း story ထဲ အတင်းထိုးထည့် တာမျိုးကတော့ မိမိတို့ ရဲ့ ပညာရှင်ပီသမှု (professionalism) ကို များစွာ ထိခိုက်စေပါတယ်။

တခြားသတင်းဌာနများက ဒါတွေဟာ အရေးအရာ မလုပ်လောက်တဲ့ အချက်အလက်ထိုးထည့်မှု မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်လို့ သဘောထားနေကြတဲ့အချိန်မှာ မိမိက အဲသည် ယိရွဲကုန်ကြမ်းကို အခြေခံပြီး ကမ္ဘာကြီးပဲ မီးလောင်တော့မလို လုပ်ပြနေရင် မိမိတို့ကို သတင်းဌာနလို့ မယူဆကြတော့ဘဲ ၀ါဒဖြန့်ချိရေး ယန္တရား (propaganda machine) လို့သာ ထင်မှတ်လာကြပါလိမ့်မယ်။

ဒီလို ခြိမ်းခြောက်စာအတု ပို့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့လည်း – နောက်တစ်ခါကျရင် စာလုံးပေါင်းဟာ “ရခိုင့်တပ်မတော်” မဟုတ်ဘဲ “ရက္ခိုင့်တပ်မတော်” ပဲဖြစ်တယ် ဆိုတာတို့ . . . ရခိုင်နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ရေး ဟာ AA ရဲ့ တရားဝင်မူဝါဒ မဟုတ်ဘူး ဆိုတာတို့ကို သတိထားလိုက်ရင် နောင်များမှာ ဒီထက်ပိုပြီးပီပြင်တဲ့ အတုတွေ ထုတ်လုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စကားချပ်အနေနဲ့ ပြောချင်တာကတော့ ဒီလိုမျိုးခြိမ်းခြောက်တာကတော့ ဘယ်သူလုပ်လုပ် မထောက်ခံပါဘူး ဆိုတာပါပဲ။

ကျော်ဇောဦး
၂၀၁၉ ဧပြီလ (၂) ရက်

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s