ဂရမ်ချီ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (cultural hegemony)

[ Zawgyi font First / Unicode below ]

ဂရမ္ခ်ီ ႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (cultural hegemony)

တစ္။
မၾကာေသးမီ ရက္မ်ားအတြင္းက တာလီဘန္မ်ားလက္ထဲသို႔ အာဖဂန္တစ္နိုင္ငံလုံးေရာက္သြားေလရာ အီတလီလူမ်ိဳး မာ့လ္စ္ဝါဒီ အန္တိုနီယို ဂရမ္ခ်ီ (Antonio Gramsci) (၁၈၉၁-၁၉၃၇) ၏ လႊမ္းျခဳံ-စိုးမိုးျခင္း (hegemony) သေဘာတရား အထူးသျဖင့္ ယင္း၏ ဆင့္ပြားအယူအဆျဖစ္သည့္ ယဥ္ေက်းမႈလႊမ္းျခဳံစိုးမိုးျခင္း အယူအဆႏွင့္ ႏွိုင္းယဥ္ကာ စဥ္းစားမိေလသည္။ အေမရိကန္တို႔၏ အႏွစ္(၂၀) ၾကာ အာဖဂန္နစၥတန္နိုင္ငံတြင္ စိုးမိုးခဲ့မႈသည္ ထိန္းခ်ဳပ္စိုးမိုးမႈ (domination) သက္သက္ျဖစ္ၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခံမ်ားဘက္မွ အလိုတူပါဝင္မႈရွိသည့္ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (hegemony) မျဖစ္ခဲ့ေခ်။ တာလီဘန္တို႔ကား စိမ့္ဝင္လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (hegemony) ျဖစ္႐ုံသာမက ထိုေဒသ၏ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ေက်ာ္ ရွည္ၾကာ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ တစ္ထပ္တည္းျဖစ္လ်က္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (cultural hegemony) ကိုပါ ရရွိထားသူျဖစ္သည္။ ထို ျဒပ္မဲ့ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္သည္လည္း ဘာသာတရား သက္သက္ (theology) မဟုတ္ဘဲ ဘာသာတရားကို အေျခခံ၍ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ျခင္း (theocracy) ျဖစ္ေလရာ အၾကမ္းပတမ္းနည္းလမ္းမ်ားကိုပူးတြဲ သုံးစြဲလ်က္ ဆန႔္က်င္ဘက္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တြန္းတိုက္ဖယ္ရွားနိုင္စြမ္းရွိေလသည္။ ဤသည္ကား မၾကာေသးမီရက္ပိုင္းက တာလီဘန္တို႔ အၿပီးသတ္ ေအာင္ပြဲရရွိခဲ့ျခင္းကို အန္တိုနီယို ဂရမ္ခ်ီ (Antonio Gramsci) ၏ သေဘာတရားေရးရာေပတံျဖင့္ ဆန္းစစ္သုံးသပ္ခ်က္တစ္ရပ္ ျဖစ္ေလသည္။

ႏွစ္။
လက္နင္ (Lenin) ၏ အဆိုအရ ယဥ္ေက်းမႈဆိုသည္မွာ နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ား ရရွိေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳ႐ုံမၽွသာဟု ကိုင္စြဲယူဆသည္။ သို႔ရာတြင္ အီတလီလူမ်ိဳး ကြန္ျမဴနစ္ အန္တိုတီယို ဂရမ္ခ်ီ၏ အယူအဆအရ မူ ယဥ္ေက်းမႈအပိုင္းသည္ သာမန္ထက္အေရးႀကီးၿပီး အာဏာရရွိေရးတြင္ အေျခခံပင္မက႑ျဖစ္သည္၊ အာဏာရရွိေရးအတြက္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (cultural hegemony) ကနဦး ဖန္တီးနိုင္ရမည္ ဟု ဆိုသည္။

သုံး။
ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစားအပါအဝင္ျဖစ္ေသာ အရပ္ရပ္အဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားမ်ား (subalterns) ကို လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ထားသည့္ အရင္းရွင္နိုင္ငံေတာ္အား နိုင္ငံေရး လူ႔အဖြဲ႕အစည္း (political society) ႏွင့္ အရပ္ဘက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း (civil society) တို႔အျဖစ္ ဂရမ္ခ်ီက ႏွစ္ပိုင္းခြဲျခားနားလည္သည္။ နိုင္ငံေရး လူ႔အဖြဲ႕အစည္း (political society) ဆိုရာတြင္ ရဲ၊ စစ္တပ္၊ တရားေရးစနစ္ အစရွိသည့္ နိုင္ငံေရးဆိုင္ရ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ႏွင့္ ဥပေဒပိုင္းအရ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္ အပိုင္းျဖစ္သည္။ ဂရမ္ခ်ိ၏ အရပ္ဘက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း (civil society) တြင္ မိသားစု၊ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား၊ ပညာေရးစနစ္၊ အႏုပညာ၊ အားကစား၊ ဘုရားေက်ာင္း၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း အစရွိသည့္ နိုင္ငံေတာ္ႏွင့္မပတ္သက္ေသာ ပုဂၢလိက က႑ရပ္မ်ားကို အၾကမ္းဖ်င္းဆိုလိုသည္။

ေလး။ ေအာ္ဂန္းနစ္ ပညာတတ္မ်ား (organic intellectuals)
ဂရမ္ခ်ီ က ပညာတတ္မ်ား (intellectuals) ဟု ဆိုရာတြင္ အတန္းစာတတ္မ်ားကို ဆိုလိုျခင္းမဟုတ္။ လူတိုင္းသည္ ပညာတတ္ (intellectual) မ်ားျဖစ္ၾကသည္ ဟုသူက သတ္မွတ္သည္။ သို႔ရာတြင္ အစုအဖြဲ႕အတစ္ခုအတြင္းမွ သဘာဝက်က်ေပၚတြက္လာၿပီး သက္ဆိုင္ရာ အယူအဆေရးရာမ်ားကို ေကာင္းစြာ ေဖာ္ထုတ္ ေျပာၾကားနိုင္သူမ်ားကို ဂရမ္ခ်ီက ေအာ္ဂန္းနစ္ ပညာတတ္မ်ား (organic intellectuals) ဟု ေခၚ ေဝၚသည္။ ဥပမာ – ေတာ္လွန္ေရးအယူအဆ မ်ားကို ျဖန႔္ျဖဴးနိုင္သည့္ အလုပ္သမားေကဒါမ်ား၊ တာလီဘန္ အယူအဆကို ျဖန႔္ျဖဴးသည့္ မူလာဆရာမ်ား၊ NLD ေလာ္ဘီမ်ား စသည္တို႔မွာ သက္ဆိုင္ရာ လူတန္းစားအလႊာ လူ႔အစုအဖြဲ႕အလိုက္ ေအာ္ဂန္းနစ္ ပညာတတ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္ ဟု ဆိုနိုင္သည္။

ငါး။ အမ်ားသေဘာ ဆင္ျခင္ဉာဏ္ (common sense)
ဂရမ္ခ်ီက ေျပာသည့္ common sense ဟူသည္ကား အဂၤလိပ္ဘာသာ စကားတြင္ ပုံမွန္ သုံးစြဲေနၾကသည့္ အဓိပၸါယ္ျဖစ္သည့္ “လက္ေတြ႕က်က် သာမန္ဆင္ျခင္ဉာဏ္” ဟူေသာ သေဘာျဖင့္ သုံးစြဲျခင္းမဟုတ္ေခ်။ အမ်ားကလက္ခံေနသည့္သေဘာ သို႔မဟုတ္ မိမိထံသို႔ ျပင္ပက ရိုက္သြင္းခံထားရသည့္ ဆ္ျခင္ဉာဏ္သေဘာကို ဆိုလိုသည္။ လူတို႔သည္ အရင္းရွင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းက ရိုက္သြင္းခံထားရေသာ အသိဉာဏ္အားျဖင့္ ျပ႒ာန္းခံ အသိဉာဏ္အားျဖင့္ “အဖိႏွိပ္ခံဘဝ” တြင္ အရာရာကို ဆုံးျဖတ္လုပ္ကိုင္ေနထိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ အဖိႏွိပ္ခံဘဝမွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ထိုျပ႒ာန္းခံ အသိဉာဏ္ common sense ကို good sense ျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲနိုင္ရမည္ ဟု ဂရမ္ခ်ီက ဆိုသည္။

ေျခာက္။ စိမ့္ဝင္လႊမ္းျခဳံ စိုးမိုးမႈ (hegemony)
လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ စီးပြားေရးအလုံးအထည္ကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ အေၿခ (base) အျဖစ္ ဂရမ္ခ်ီက သတ္မွတ္သည္။ ယင္း၏ အေပၚဘက္တြင္ အေပၚဘက္အဖြဲ႕အစည္း (superstructure) ရွိသည္ ဟုဆိုသည္။ ထို superstructure အား နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း ႏွင့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း ဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခားသည္။
အရင္းရွင္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္လုံးအား စိုးမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ရန္အတြက္ အေပၚဘက္အဖြဲ႕အစည္း (superstructure) ကို – အထူးသျဖင့္ superstructure ထဲမွ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းကို စိုးမိုးနိုင္ရန္ စဥ္ဆက္မျပတ္အားထုတ္လုပ္ကိုင္ေနသည္။ ထိုကဲ့သို႔လႊမ္းမိုးနိုင္ရန္အတြက္ တစ္ဘက္တြင္ အင္အား force (သို႔မဟုတ္) ၿခိမ္းေျခာက္ဖိအားေပးျခင္း coercion ကို အသုံးျပဳၿပီး က်န္တစ္ဘက္တြင္ ကိုယ္တိုင္လိုလား သေဘာတူျခင္း consent ကို ျဖစ္ေစသည္။ force/coercion အျဖစ္ ရဲ၊ စစ္တပ္၊ ေထာင္၊ တရားေရးစနစ္ စသည့္ နိုင္ငံေရးအဖြဲ႕အစည္း (political society) ဘက္ျခမ္းကို အသုံးျပဳနိုင္ၿပီး “ကိုယ္တိုင္လိုလား သေဘာတူျခင္း” မ်ားျဖစ္လာေအာင္ ပညာေရးစနစ္၊ မီဒီယာ၊ ၀ါဒျဖန႔္ခ်ိေရး၊ သာသာေရး၊ သာသာစကား စသည့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း (civil society) ဘက္ျခမ္းကို သုံးသည္။ ထိုနည္းအားျဖင့္ အရင္းရွင္စနစ္ထဲမွ အဖိႏွိပ္ခံအလႊာေပါင္းစုံတို႔သည္ စီးပြားေရးအရ အဖိႏွိပ္ခံ ျဖစ္ေနသည္သာမက အေပ်ာ့ထည္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းအရလည္း ထူးခတ္ျခင္းခံရကာ အဖိႏွိပ္ခံဘဝမွ မလြတ္ေျမာက္နိုင္ ျဖစ္ေနျခင္းကို hegemony လႊမ္းမိုး-စိုးမိုးခံရျခင္း ဟု ဂရမ္ခ်ီက ေခၚေဝၚျခင္းျဖစ္ေလသည္။ (ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္ဝဲလ္ ေရးသားေသာ “1984” ကြန္ျမဴနစ္သေရာ္စာဝတၱဳတြင္ အာဏာရွင္က်င့္သုံးသည့္ Oceania နိုင္ငံအတြင္း၌ အဂၤလိပ္စကားမေျပာရ၊ နိုင္ငံသားတို႔ေျပာရန္ အတြက္ငွာ Newspeak ေခၚ သီးျခားတီထြင္ထားေသာ ဘာသာစကားတစ္ခုကို သာလၽွင္ အသုံးျပဳခြင့္ရသည္ ဟု ဆိုေလသည္။ ဘာသာစကားအားျဖင့္ အသိဉာဏ္က်ယ္ျပန႔္မႈ မရွိရေလေအာင္ ကန႔္သတ္သည့္ သေဘာ ျဖစ္ေလသည္။ ထို႔အျပင္ ထို Oceania နိုင္ငံ၏ ေပၚလစီတစ္ခါ ေျပာင္းသြားတိုင္း နိုင္ငံ၏ သမိုင္းကို တစ္ခါစီ အသစ္ျပန္ေရးရသည္ ဟု ဆိုေလသည္။)

ခုနစ္။
ထိုကဲ့သို႔ အရင္းရွင္စနစ္စနစ္ကို ေတာ္လွန္႐ုန္းထြက္နိုင္ရန္အတြက္ ဦးစြာပထမ အရင္းရွင္နိုင္ငံေတာ္စနစ္က ဖန္တီးထားေသာ hegemony ေအာက္မွ ႐ုန္းထြက္နိုင္ဖို႔လိုသည္။ ထိုသို႔႐ုန္းထြက္နိုင္ရန္အတြက္ မိမိတို႔ဘက္မွ တန္ျပန္ counter hegemony ဖန္တီးနိုင္ရမည္ ဟု ဆိုေလသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဖန္တီးရန္အတြက္ ေတာ္လွန္သည့္ မိမိတို႔အယူအဆ လႊမ္းမိုးသည့္ လႊမ္းမိုးမႈနယ္ပယ္ကို ဖန္တီးရာ၌ အလားတူပင္ အင္အား/ဖိအား (force/coercion) ကတစ္ဘက္ အလိုတူမႈ (consent) ကတစ္ဖက္ ဖန္တီးနိုင္ရမည္ ဟု ဆိုေလသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဖန္တီးရာတြင္ နီကိုလို မက္ခီယာဗယ္လီ ၏ မင္းသားက်မ္း (The Prince) ပါ သေဘာတရားအတိုင္း မိမိတို႔၏ ေတာ္လွန္ပါတီသည္ modern prince ေခတ္သစ္ အရွင္မင္းသား အျဖစ္ က်င့္ႀကံပီျပင္ေစရမည္ ဟု ဆိုေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဂရမ္ခ်ီ အမ်ားဆုံးသုံးစြဲေသာ hegemony ၏ အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ခ်က္သည္ကား အလိုတူမႈ consent တစ္ခုတည္းျဖင့္ (အင္အား/ဖိအား force/coercion မပါဘဲ) လႊမ္းမိုးစိုးမိုးမႈ ကို ဆိုလိုသည္။ (မက္ခီယာဗယ္လီ ၏ မင္းသားက်မ္း အေၾကာင္းကို ဤလင့္ခ္တြင္ ဖတ္ပါ။)

ရွစ္။
၂၀၀၉-ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ အာဖဂန္နစၥတန္နိုင္ငံ ကန္ဒါဟာေဒသတြင္ အေမရိကန္ကုမၸဏီတစ္ခု၏ အင္ဂ်င္နီယာအျဖစ္ လုပ္လုပ္ေနစဥ္ကာလ – ဆူပါဗိုက္ဆာအဆင့္ လက္ေအာက္ဝန္ထမ္း တာဂ်စ္လူမ်ိဳး ေခတ္ပညာတတ္လူရည္သန႔္ တစ္ဦးႏွင့္ အလုပ္ေလးဘာေလး နားနားေနေနရွိစဥ္ တစ္ခါက ၎ ရည္ရႊန္းဖတ္ရႊန္း ေျပာသည့္စကားကို သတိရမိသည္။ သူ႔မွာ အလုပ္သေဘာအရ အာဖဂန္႐ုံးဌာနမ်ားသို႔ ဝင္ထြက္သြားလာဖို႔လိုအပ္သူ ျဖစ္ေလရာ – သူ႔မုတ္ဆိတ္ကို မတိုလြန္း မရွည္လြန္း ျဖစ္ေအာင္ အစဥ္အျမဲ သတိထားေနရသည္ ဟု ဆိုေလသည္။ မုတ္ဆိတ္တိုလြန္းလၽွင္ ဒီေကာင္ဘာသာေရးကို အေလးမထားဘူး ဟု သံသယအျမင္ျဖင့္ အၾကည့္ခံရရာကေန ျပႆနာေတြႀကီးလာမွာကို စိုးရိမ္ရသလို မုတ္ဆိတ္ရွည္လြန္းလၽွင္လည္း အေမရိကန္အသိုင္းအဝိုင္းက ဒီေကာင္တာလီဘန္မ်ားလား ဒါမွမဟုတ္ အခုတေလာ ဒီလူမုတ္ဆိတ္ရွည္လာတာ တာလီဘန္မွိုင္းမိၿပီး ႏွစ္ဘက္ခၽြန္ျဖစ္သြားလို႔ေလလား စသည္ျဖင့္ အထင္ခံရမည္ကိုလည္း စိုးရသည္ ဟု သူက ဆိုေလသည္။ ဒါ့တင္မက လူတခ်ိဳ႕မွာ တာလီဘန္အားေလ်ာ့သြားလၽွင္ မုတ္ဆိတ္ကို အတိုထားလ်က္ တာလီဘန္အားေကာင္းလာလၽွင္ မုတ္ဆိတ္ျပန္ရွည္ေအာင္ ေမြးၾကျပန္သည္ ဟု ရယ္ကာေမာကာ ေျပာျပဖူးေလသည္။ ဤသည္ကား ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္သည့္ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးျခင္း (hegemony) နယ္ပယ္ႏွစ္ခုကို ကူးသန္းေနရသူ၏ ျပႆနာ ျဖစ္ေလသည္။

ကိုး။ ရိုးရာပုံျပင္မ်ား
လူတို႔၏ အမ်ားလက္ခံ အသိဉာဏ္ common sense တို႔အေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးရာတြင္ – Folklores (ရိုးရာပုံျပင္မ်ား) မ်ားသည္ လူမ်ိဳးစုတို႔၏ ေလာကအျမင္မ်ားကို သိိုမွီးရာ လက္ဆင့္ကမ္းေပးရာ ျဖစ္သည္ ဂရမ္ခ်ီ က ဆိုသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ငယ္စဥ္ကနားေထာင္ၾကရေသာ ငပ်င္းေယဝထုမ်ား (ငပ်င္းေယပုံျပင္မ်ား) မ်ား၏ သက္ေရာက္မႈမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူႀကီးဘဝအထိ အထိုက္အေလ်ာက္သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိေနနိုင္သည္။ ထိုနည္းတူစြာ ေရႊယုန္ႏွင့္ ေရႊက်ား သက္ကယ္ရိတ္ဖို႔သြားသည့္ ပုံျပင္ကို ေျပာတတ္ၾကသည့္ လူအုပ္စုတို႔၏ သေဘာသဘာဝတြင္ ေရႊယုန္၏ လူလည္က်မႈကို လူႀကီးဘဝအထိ မွတ္သားမႈရွိနိုင္သည္။ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႀကီးမားလွသည့္ အာဖဂန္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ထံမွ ကၽြန္ေတာ္ၾကားဖူးေသာ ပုံျပင္ တစ္ပုဒ္၏ ဇာတ္လမ္း အၾကမ္းဖ်င္းမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ေလသည္။ ရိုးရာပုံျပင္ ဟုတ္မဟုတ္ကိုေတာ့ မသိေပ။

တစ္ခါက ဘုရင္ထံသို႔ သူ၏ ႏြမ္းပါးလွေသာ ငယ္သူငယ္ခ်င္းတစ္ဦး အဖူးေမၽွာ္ေရာက္လာေလသည္။ သူငယ္ခ်င္း ငါေတာ့ ရွင္ဘုရင္ျဖစ္ေနၿပီ၊ မင္းလိုခ်င္တာ တစ္ခုခု ေတာင္းကြာ ဟု ဆိုေလရာ – အဘယ္ျပည္နယ္ဘက္မွာ ကၽြန္ေတာ့ကို ေျမတစ္ကြက္ေလာက္ ေပးပါ ဟု ေတာင္းသည့္အတြက္ နန္းေတာ္မွ ဘုရင့္အမိန႔္ေတာ္ျဖင့္ ေျမတစ္ကြက္ေပးလိုက္ေၾကာင္း အမိန႔္စာ ထုတ္ေပးလိုက္သည္။ သူငယ္ခ်င္းလည္း ထိုျပည္နယ္သို႔သြားၿပီး ထိုေျမကြက္တြင္ အိမ္ယာေဆာက္လုပ္ေနထိုင္ရန္ ျပင္ဆင္ေလသည္။ ေျမကို တရားဝင္အမည္ေပါက္ျဖစ္ရန္အတြက္ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕စားထံတြင္ ႐ုံးလုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအတိုင္း ဆက္လုပ္ရာ “ထုံးစံအတိုင္း” မၿပီးျပတ္နိုင္ဘဲ ႀကံ့ၾကာေနေလသည္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္ၾကာေသာ အခါ သူငယ္ခ်င္းျဖစ္သူလည္း ရွင္ဘုရင္ျဖစ္သူထံ အဖူးေမၽွာ္သြားၿပီး ေျမကိစၥ မၿပီးျပတ္ေသးေၾကာင္း ေလၽွာက္တင္ရာ ရွင္ဘုရင္က ငါစာတစ္ေစာင္ ေရးေပးလိုက္မယ္ ဟု ဆိုကာ စာေရးေပးလိုက္ေလသည္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္လည္း ထိုကိစၥမွာ “ထုံးစံအတိုင္း” မၿပီးျပတ္နိုင္ဘဲ ႀကံ့ၾကာေနျပန္သည္။ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ရွင္ဘုရင္က ေျမကိစၥမၿပီးျပတ္ေသးေၾကာင္း ေလၽွာက္တင္ျပန္ရာ – ရွင္ဘုရင္က သူ႔သူငယ္ခ်င္းကို ေမးေလသည္။ ၿမိဳ႕စားကို လက္ေဆာင္တို႔ လဘ္ေငြတို႔ဘာတို႔ ေပးထားလား ဟု ရွင္ဘုရင္က ေမးရာ – ဘာမွ မေပးထားေၾကာင္း သူ၏ သူငယ္ခ်င္းက ေလၽွာက္တင္ေလသည္။ ထိုအခါ ရွင္ဘုရင္က – သူ႔ကို နည္းနည္းပါးပါး ေပးလိုက္ပါကြာ၊ ဒါမွ မင္းကိစၥ ျပတ္သြားမွာေပါ့ ဟု ဆိုေလသည္။ ရွင္ဘုရင္ အႀကံျပဳသည့္အတိုင္း နည္းနည္းပါးပါးေပးလိုက္သည့္ အခါမွ ကိစၥျပတ္သြားသည္ ဟု ဆိုေလသည္။

မၾကာေသးခင္ရက္မ်ားက ႐ုတ္ခ်ဥ္းၿပိဳက်သြားခဲ့ေသာ အာဖဂန္အစိုးရေဟာင္း၏ အဆင့္ဆင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားမွာလည္း သတင္းႀကီးလွသည္။

တစ္ဆယ္။
ဂရမ္ခ်ီ ေထာင္က်ေနစဥ္အတြင္း လၽွို႔လၽွို႔ဝွက္ဝွက္ ေရးသားခဲ့သည့္ ေထာင္တြင္းမွတ္စုမ်ား (The Prison Notebooks) ပါ ဤ လႊမ္းျခဳံစိုးမိုးမႈ (hegemony) သေဘာတရားသည္ နဂိုသေဘာအားျဖင့္ လူတန္းစားမ်ားအၾကား ရည္ညႊန္းျခင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ေနာင္အခါတြင္ ယင္းအား လူမ်ိဳးမ်ားအၾကား လူအုပ္စုမ်ားအၾကား က်ား/မ အုပ္စုမ်ားအၾကား ႏွိုင္းယွဥ္စဥ္းစားရန္လည္း အသုံးျပဳလာၾကသည္။

KZO
(၁၉-၀၈-၂၀၂၁)

[လူငယ္မ်ားအတြက္ နိုင္ငံေရးမွတ္စုတိုမ်ား (၁၃)]

==========

[ Unicode ]

ဂရမ်ချီ နှင့် ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (cultural hegemony)

တစ်။
မကြာသေးမီ ရက်များအတွင်းက တာလီဘန်များလက်ထဲသို့ အာဖဂန်တစ်နိုင်ငံလုံးရောက်သွားလေရာ အီတလီလူမျိုး မာ့လ်စ်ဝါဒီ အန်တိုနီယို ဂရမ်ချီ (Antonio Gramsci) (၁၈၉၁-၁၉၃၇) ၏ လွှမ်းခြုံ-စိုးမိုးခြင်း (hegemony) သဘောတရား အထူးသဖြင့် ယင်း၏ ဆင့်ပွားအယူအဆဖြစ်သည့် ယဉ်ကျေးမှုလွှမ်းခြုံစိုးမိုးခြင်း အယူအဆနှင့် နှိုင်းယဉ်ကာ စဉ်းစားမိလေသည်။ အမေရိကန်တို့၏ အနှစ်(၂၀) ကြာ အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် စိုးမိုးခဲ့မှုသည် ထိန်းချုပ်စိုးမိုးမှု (domination) သက်သက်ဖြစ်ပြီး အုပ်ချုပ်ခံများဘက်မှ အလိုတူပါဝင်မှုရှိသည့် လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (hegemony) မဖြစ်ခဲ့ချေ။ တာလီဘန်တို့ကား စိမ့်ဝင်လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (hegemony) ဖြစ်ရုံသာမက ထိုဒေသ၏ နှစ်ပေါင်းထောင်ကျော် ရှည်ကြာ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် တစ်ထပ်တည်းဖြစ်လျက် ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာ လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (cultural hegemony) ကိုပါ ရရှိထားသူဖြစ်သည်။ ထို ဒြပ်မဲ့ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်သည်လည်း ဘာသာတရား သက်သက် (theology) မဟုတ်ဘဲ ဘာသာတရားကို အခြေခံ၍ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အုပ်ချုပ်ခြင်း (theocracy) ဖြစ်လေရာ အကြမ်းပတမ်းနည်းလမ်းများကိုပူးတွဲ သုံးစွဲလျက် ဆန့်ကျင်ဘက် ယဉ်ကျေးမှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် တွန်းတိုက်ဖယ်ရှားနိုင်စွမ်းရှိလေသည်။ ဤသည်ကား မကြာသေးမီရက်ပိုင်းက တာလီဘန်တို့ အပြီးသတ် အောင်ပွဲရရှိခဲ့ခြင်းကို အန်တိုနီယို ဂရမ်ချီ (Antonio Gramsci) ၏ သဘောတရားရေးရာပေတံဖြင့် ဆန်းစစ်သုံးသပ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လေသည်။

နှစ်။
လက်နင် (Lenin) ၏ အဆိုအရ ယဉ်ကျေးမှုဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်များ ရရှိရေးအတွက် အထောက်အကူ ပြုရုံမျှသာဟု ကိုင်စွဲယူဆသည်။ သို့ရာတွင် အီတလီလူမျိုး ကွန်မြူနစ် အန်တိုတီယို ဂရမ်ချီ၏ အယူအဆအရ မူ ယဉ်ကျေးမှုအပိုင်းသည် သာမန်ထက်အရေးကြီးပြီး အာဏာရရှိရေးတွင် အခြေခံပင်မကဏ္ဍဖြစ်သည်၊ အာဏာရရှိရေးအတွက် ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာ လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (cultural hegemony) ကနဦး ဖန်တီးနိုင်ရမည် ဟု ဆိုသည်။

သုံး။
ပစ္စည်းမဲ့လူတန်းစားအပါအဝင်ဖြစ်သော အရပ်ရပ်အဖိနှိပ်ခံ လူတန်းစားများ (subalterns) ကို လွှမ်းမိုးအုပ်ချုပ်ထားသည့် အရင်းရှင်နိုင်ငံတော်အား နိုင်ငံရေး လူ့အဖွဲ့အစည်း (political society) နှင့် အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း (civil society) တို့အဖြစ် ဂရမ်ချီက နှစ်ပိုင်းခွဲခြားနားလည်သည်။ နိုင်ငံရေး လူ့အဖွဲ့အစည်း (political society) ဆိုရာတွင် ရဲ၊ စစ်တပ်၊ တရားရေးစနစ် အစရှိသည့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရ အင်စတီကျူးရှင်းများ နှင့် ဥပဒေပိုင်းအရ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ချုပ်ကိုင်ထားသည့် အပိုင်းဖြစ်သည်။ ဂရမ်ချိ၏ အရပ်ဘက်လူ့အဖွဲ့အစည်း (civil society) တွင် မိသားစု၊ အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ၊ ပညာရေးစနစ်၊ အနုပညာ၊ အားကစား၊ ဘုရားကျောင်း၊ ဘုန်းကြီးကျောင်း အစရှိသည့် နိုင်ငံတော်နှင့်မပတ်သက်သော ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍရပ်များကို အကြမ်းဖျင်းဆိုလိုသည်။

လေး။ အော်ဂန်းနစ် ပညာတတ်များ (organic intellectuals)
ဂရမ်ချီ က ပညာတတ်များ (intellectuals) ဟု ဆိုရာတွင် အတန်းစာတတ်များကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်။ လူတိုင်းသည် ပညာတတ် (intellectual) များဖြစ်ကြသည် ဟုသူက သတ်မှတ်သည်။ သို့ရာတွင် အစုအဖွဲ့အတစ်ခုအတွင်းမှ သဘာဝကျကျပေါ်တွက်လာပြီး သက်ဆိုင်ရာ အယူအဆရေးရာများကို ကောင်းစွာ ဖော်ထုတ် ပြောကြားနိုင်သူများကို ဂရမ်ချီက အော်ဂန်းနစ် ပညာတတ်များ (organic intellectuals) ဟု ခေါ် ဝေါ်သည်။ ဥပမာ – တော်လှန်ရေးအယူအဆ များကို ဖြန့်ဖြူးနိုင်သည့် အလုပ်သမားကေဒါများ၊ တာလီဘန် အယူအဆကို ဖြန့်ဖြူးသည့် မူလာဆရာများ၊ NLD လော်ဘီများ စသည်တို့မှာ သက်ဆိုင်ရာ လူတန်းစားအလွှာ လူ့အစုအဖွဲ့အလိုက် အော်ဂန်းနစ် ပညာတတ်များ ဖြစ်ကြသည် ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ငါး။ အများသဘော ဆင်ခြင်ဉာဏ် (common sense)
ဂရမ်ချီက ပြောသည့် common sense ဟူသည်ကား အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားတွင် ပုံမှန် သုံးစွဲနေကြသည့် အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည့် “လက်တွေ့ကျကျ သာမန်ဆင်ခြင်ဉာဏ်” ဟူသော သဘောဖြင့် သုံးစွဲခြင်းမဟုတ်ချေ။ အများကလက်ခံနေသည့်သဘော သို့မဟုတ် မိမိထံသို့ ပြင်ပက ရိုက်သွင်းခံထားရသည့် ဆ်ခြင်ဉာဏ်သဘောကို ဆိုလိုသည်။ လူတို့သည် အရင်းရှင် လူ့အဖွဲ့အစည်းက ရိုက်သွင်းခံထားရသော အသိဉာဏ်အားဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းခံ အသိဉာဏ်အားဖြင့် “အဖိနှိပ်ခံဘဝ” တွင် အရာရာကို ဆုံးဖြတ်လုပ်ကိုင်နေထိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အဖိနှိပ်ခံဘဝမှ လွတ်မြောက်အောင် ထိုပြဋ္ဌာန်းခံ အသိဉာဏ် common sense ကို good sense ဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်ရမည် ဟု ဂရမ်ချီက ဆိုသည်။

ခြောက်။ စိမ့်ဝင်လွှမ်းခြုံ စိုးမိုးမှု (hegemony)
လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စီးပွားရေးအလုံးအထည်ကို လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အခြေ (base) အဖြစ် ဂရမ်ချီက သတ်မှတ်သည်။ ယင်း၏ အပေါ်ဘက်တွင် အပေါ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (superstructure) ရှိသည် ဟုဆိုသည်။ ထို superstructure အား နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း နှင့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း ဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲခြားသည်။
အရင်းရှင်လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လုံးအား စိုးမိုးချုပ်ကိုင်ရန်အတွက် အပေါ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (superstructure) ကို – အထူးသဖြင့် superstructure ထဲမှ အရပ်ဘက် အဖွဲ့အစည်းကို စိုးမိုးနိုင်ရန် စဉ်ဆက်မပြတ်အားထုတ်လုပ်ကိုင်နေသည်။ ထိုကဲ့သို့လွှမ်းမိုးနိုင်ရန်အတွက် တစ်ဘက်တွင် အင်အား force (သို့မဟုတ်) ခြိမ်းခြောက်ဖိအားပေးခြင်း coercion ကို အသုံးပြုပြီး ကျန်တစ်ဘက်တွင် ကိုယ်တိုင်လိုလား သဘောတူခြင်း consent ကို ဖြစ်စေသည်။ force/coercion အဖြစ် ရဲ၊ စစ်တပ်၊ ထောင်၊ တရားရေးစနစ် စသည့် နိုင်ငံရေးအဖွဲ့အစည်း (political society) ဘက်ခြမ်းကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး “ကိုယ်တိုင်လိုလား သဘောတူခြင်း” များဖြစ်လာအောင် ပညာရေးစနစ်၊ မီဒီယာ၊ ၀ါဒဖြန့်ချိရေး၊ သာသာရေး၊ သာသာစကား စသည့် အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်း (civil society) ဘက်ခြမ်းကို သုံးသည်။ ထိုနည်းအားဖြင့် အရင်းရှင်စနစ်ထဲမှ အဖိနှိပ်ခံအလွှာပေါင်းစုံတို့သည် စီးပွားရေးအရ အဖိနှိပ်ခံ ဖြစ်နေသည်သာမက အပျော့ထည် ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းအရလည်း ထူးခတ်ခြင်းခံရကာ အဖိနှိပ်ခံဘဝမှ မလွတ်မြောက်နိုင် ဖြစ်နေခြင်းကို hegemony လွှမ်းမိုး-စိုးမိုးခံရခြင်း ဟု ဂရမ်ချီက ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်လေသည်။ (ဂျော့ချ်အော်ဝဲလ် ရေးသားသော “1984” ကွန်မြူနစ်သရော်စာဝတ္တုတွင် အာဏာရှင်ကျင့်သုံးသည့် Oceania နိုင်ငံအတွင်း၌ အင်္ဂလိပ်စကားမပြောရ၊ နိုင်ငံသားတို့ပြောရန် အတွက်ငှာ Newspeak ခေါ် သီးခြားတီထွင်ထားသော ဘာသာစကားတစ်ခုကို သာလျှင် အသုံးပြုခွင့်ရသည် ဟု ဆိုလေသည်။ ဘာသာစကားအားဖြင့် အသိဉာဏ်ကျယ်ပြန့်မှု မရှိရလေအောင် ကန့်သတ်သည့် သဘော ဖြစ်လေသည်။ ထို့အပြင် ထို Oceania နိုင်ငံ၏ ပေါ်လစီတစ်ခါ ပြောင်းသွားတိုင်း နိုင်ငံ၏ သမိုင်းကို တစ်ခါစီ အသစ်ပြန်ရေးရသည် ဟု ဆိုလေသည်။)

ခုနစ်။
ထိုကဲ့သို့ အရင်းရှင်စနစ်စနစ်ကို တော်လှန်ရုန်းထွက်နိုင်ရန်အတွက် ဦးစွာပထမ အရင်းရှင်နိုင်ငံတော်စနစ်က ဖန်တီးထားသော hegemony အောက်မှ ရုန်းထွက်နိုင်ဖို့လိုသည်။ ထိုသို့ရုန်းထွက်နိုင်ရန်အတွက် မိမိတို့ဘက်မှ တန်ပြန် counter hegemony ဖန်တီးနိုင်ရမည် ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖန်တီးရန်အတွက် တော်လှန်သည့် မိမိတို့အယူအဆ လွှမ်းမိုးသည့် လွှမ်းမိုးမှုနယ်ပယ်ကို ဖန်တီးရာ၌ အလားတူပင် အင်အား/ဖိအား (force/coercion) ကတစ်ဘက် အလိုတူမှု (consent) ကတစ်ဖက် ဖန်တီးနိုင်ရမည် ဟု ဆိုလေသည်။ ထိုကဲ့သို့ ဖန်တီးရာတွင် နီကိုလို မက်ခီယာဗယ်လီ ၏ မင်းသားကျမ်း (The Prince) ပါ သဘောတရားအတိုင်း မိမိတို့၏ တော်လှန်ပါတီသည် modern prince ခေတ်သစ် အရှင်မင်းသား အဖြစ် ကျင့်ကြံပီပြင်စေရမည် ဟု ဆိုလေသည်။ သို့ရာတွင် ဂရမ်ချီ အများဆုံးသုံးစွဲသော hegemony ၏ အဓိပ္ပါယ်သတ်မှတ်ချက်သည်ကား အလိုတူမှု consent တစ်ခုတည်းဖြင့် (အင်အား/ဖိအား force/coercion မပါဘဲ) လွှမ်းမိုးစိုးမိုးမှု ကို ဆိုလိုသည်။ (မက်ခီယာဗယ်လီ ၏ မင်းသားကျမ်း အကြောင်းကို ဤလင့်ခ်တွင် ဖတ်ပါ။)

ရှစ်။
၂၀၀၉-ခုနှစ်ဝန်းကျင် အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ ကန်ဒါဟာဒေသတွင် အမေရိကန်ကုမ္ပဏီတစ်ခု၏ အင်ဂျင်နီယာအဖြစ် လုပ်လုပ်နေစဉ်ကာလ – ဆူပါဗိုက်ဆာအဆင့် လက်အောက်ဝန်ထမ်း တာဂျစ်လူမျိုး ခေတ်ပညာတတ်လူရည်သန့် တစ်ဦးနှင့် အလုပ်လေးဘာလေး နားနားနေနေရှိစဉ် တစ်ခါက ၎င်း ရည်ရွှန်းဖတ်ရွှန်း ပြောသည့်စကားကို သတိရမိသည်။ သူ့မှာ အလုပ်သဘောအရ အာဖဂန်ရုံးဌာနများသို့ ဝင်ထွက်သွားလာဖို့လိုအပ်သူ ဖြစ်လေရာ – သူ့မုတ်ဆိတ်ကို မတိုလွန်း မရှည်လွန်း ဖြစ်အောင် အစဉ်အမြဲ သတိထားနေရသည် ဟု ဆိုလေသည်။ မုတ်ဆိတ်တိုလွန်းလျှင် ဒီကောင်ဘာသာရေးကို အလေးမထားဘူး ဟု သံသယအမြင်ဖြင့် အကြည့်ခံရရာကနေ ပြဿနာတွေကြီးလာမှာကို စိုးရိမ်ရသလို မုတ်ဆိတ်ရှည်လွန်းလျှင်လည်း အမေရိကန်အသိုင်းအဝိုင်းက ဒီကောင်တာလီဘန်များလား ဒါမှမဟုတ် အခုတလော ဒီလူမုတ်ဆိတ်ရှည်လာတာ တာလီဘန်မှိုင်းမိပြီး နှစ်ဘက်ချွန်ဖြစ်သွားလို့လေလား စသည်ဖြင့် အထင်ခံရမည်ကိုလည်း စိုးရသည် ဟု သူက ဆိုလေသည်။ ဒါ့တင်မက လူတချို့မှာ တာလီဘန်အားလျော့သွားလျှင် မုတ်ဆိတ်ကို အတိုထားလျက် တာလီဘန်အားကောင်းလာလျှင် မုတ်ဆိတ်ပြန်ရှည်အောင် မွေးကြပြန်သည် ဟု ရယ်ကာမောကာ ပြောပြဖူးလေသည်။ ဤသည်ကား ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည့် လွှမ်းခြုံစိုးမိုးခြင်း (hegemony) နယ်ပယ်နှစ်ခုကို ကူးသန်းနေရသူ၏ ပြဿနာ ဖြစ်လေသည်။

ကိုး။ ရိုးရာပုံပြင်များ
လူတို့၏ အများလက်ခံ အသိဉာဏ် common sense တို့အကြောင်းကို ဆွေးနွေးရာတွင် – Folklores (ရိုးရာပုံပြင်များ) များသည် လူမျိုးစုတို့၏ လောကအမြင်များကို သိိုမှီးရာ လက်ဆင့်ကမ်းပေးရာ ဖြစ်သည် ဂရမ်ချီ က ဆိုသည်။ ကျွန်တော်တို့ ငယ်စဉ်ကနားထောင်ကြရသော ငပျင်းယေဝထုများ (ငပျင်းယေပုံပြင်များ) များ၏ သက်ရောက်မှုမှာ ကျွန်တော်တို့ လူကြီးဘဝအထိ အထိုက်အလျောက်သက်ရောက်မှုများ ရှိနေနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူစွာ ရွှေယုန်နှင့် ရွှေကျား သက်ကယ်ရိတ်ဖို့သွားသည့် ပုံပြင်ကို ပြောတတ်ကြသည့် လူအုပ်စုတို့၏ သဘောသဘာဝတွင် ရွှေယုန်၏ လူလည်ကျမှုကို လူကြီးဘဝအထိ မှတ်သားမှုရှိနိုင်သည်။ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကြီးမားလှသည့် အာဖဂန်လူ့အဖွဲ့အစည်း ထံမှ ကျွန်တော်ကြားဖူးသော ပုံပြင် တစ်ပုဒ်၏ ဇာတ်လမ်း အကြမ်းဖျင်းမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်လေသည်။ ရိုးရာပုံပြင် ဟုတ်မဟုတ်ကိုတော့ မသိပေ။

တစ်ခါက ဘုရင်ထံသို့ သူ၏ နွမ်းပါးလှသော ငယ်သူငယ်ချင်းတစ်ဦး အဖူးမျှော်ရောက်လာလေသည်။ သူငယ်ချင်း ငါတော့ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်နေပြီ၊ မင်းလိုချင်တာ တစ်ခုခု တောင်းကွာ ဟု ဆိုလေရာ – အဘယ်ပြည်နယ်ဘက်မှာ ကျွန်တော့ကို မြေတစ်ကွက်လောက် ပေးပါ ဟု တောင်းသည့်အတွက် နန်းတော်မှ ဘုရင့်အမိန့်တော်ဖြင့် မြေတစ်ကွက်ပေးလိုက်ကြောင်း အမိန့်စာ ထုတ်ပေးလိုက်သည်။ သူငယ်ချင်းလည်း ထိုပြည်နယ်သို့သွားပြီး ထိုမြေကွက်တွင် အိမ်ယာဆောက်လုပ်နေထိုင်ရန် ပြင်ဆင်လေသည်။ မြေကို တရားဝင်အမည်ပေါက်ဖြစ်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာမြို့စားထံတွင် ရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအတိုင်း ဆက်လုပ်ရာ “ထုံးစံအတိုင်း” မပြီးပြတ်နိုင်ဘဲ ကြံ့ကြာနေလေသည်။ နောက်တစ်နှစ်ကြာသော အခါ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူလည်း ရှင်ဘုရင်ဖြစ်သူထံ အဖူးမျှော်သွားပြီး မြေကိစ္စ မပြီးပြတ်သေးကြောင်း လျှောက်တင်ရာ ရှင်ဘုရင်က ငါစာတစ်စောင် ရေးပေးလိုက်မယ် ဟု ဆိုကာ စာရေးပေးလိုက်လေသည်။ နောက်တစ်နှစ်လည်း ထိုကိစ္စမှာ “ထုံးစံအတိုင်း” မပြီးပြတ်နိုင်ဘဲ ကြံ့ကြာနေပြန်သည်။ နောက်တစ်ကြိမ် ရှင်ဘုရင်က မြေကိစ္စမပြီးပြတ်သေးကြောင်း လျှောက်တင်ပြန်ရာ – ရှင်ဘုရင်က သူ့သူငယ်ချင်းကို မေးလေသည်။ မြို့စားကို လက်ဆောင်တို့ လဘ်ငွေတို့ဘာတို့ ပေးထားလား ဟု ရှင်ဘုရင်က မေးရာ – ဘာမှ မပေးထားကြောင်း သူ၏ သူငယ်ချင်းက လျှောက်တင်လေသည်။ ထိုအခါ ရှင်ဘုရင်က – သူ့ကို နည်းနည်းပါးပါး ပေးလိုက်ပါကွာ၊ ဒါမှ မင်းကိစ္စ ပြတ်သွားမှာပေါ့ ဟု ဆိုလေသည်။ ရှင်ဘုရင် အကြံပြုသည့်အတိုင်း နည်းနည်းပါးပါးပေးလိုက်သည့် အခါမှ ကိစ္စပြတ်သွားသည် ဟု ဆိုလေသည်။

မကြာသေးခင်ရက်များက ရုတ်ချဉ်းပြိုကျသွားခဲ့သော အာဖဂန်အစိုးရဟောင်း၏ အဆင့်ဆင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများမှာလည်း သတင်းကြီးလှသည်။

တစ်ဆယ်။
ဂရမ်ချီ ထောင်ကျနေစဉ်အတွင်း လျှို့လျှို့ဝှက်ဝှက် ရေးသားခဲ့သည့် ထောင်တွင်းမှတ်စုများ (The Prison Notebooks) ပါ ဤ လွှမ်းခြုံစိုးမိုးမှု (hegemony) သဘောတရားသည် နဂိုသဘောအားဖြင့် လူတန်းစားများအကြား ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သော်လည်း နောင်အခါတွင် ယင်းအား လူမျိုးများအကြား လူအုပ်စုများအကြား ကျား/မ အုပ်စုများအကြား နှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားရန်လည်း အသုံးပြုလာကြသည်။

KZO
(၁၉-၀၈-၂၀၂၁)

[လူငယ်များအတွက် နိုင်ငံရေးမှတ်စုတိုများ (၁၃)]

==========

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s